Semana Santa – Wielkanoc

Semana Santa: ES y PL

Semana Santa, esa época del año en la que se recuerda la pasión, muerte y resurrección de Jesucristo en la religión cristiana. Se trata de una semana que se puede celebrar entre el 22 de marzo y el 25 de abril, dependiendo del año. La fecha exacta se determina a partir del calendario lunar, finalizando con el Domingo de Pascua, domingo siguiente a la primera luna llena tras el inicio de la primavera . En España, sobre todo en algunas regiones del país, son unas fechas muy marcadas en el calendario, con fuerte componente cultural, histórico y tradicional. En Polonia son también unas fechas con gran importancia y tradición, en la que las familias aprovechan para reunirse en torno a la mesa, sobre todo con un desayuno muy especial. Entonces… ¿Cómo celebramos estos días en España y Polonia?

ES

 El Domingo de Ramos, día en el que se representa la llegada de Jesús a Jerusalén y el recibimiento que una multitud le dio con ramas de olivo, se empiezan a ver los actos en las calles. En este día, los niños reciben y pasean por las calles unos pequeños “ramos” de color paja repletos de dulces. Los pequeños disfrutan mostrando, comiendo y repartiendo estas chucherías.

Tras esto y a lo largo de la semana se suceden las llamadas procesiones en diferentes ciudades de la geografía española. Como representación de tradición cultural e histórica podemos nombrar:

  • Andalucía, con sus penitentes, imágenes y procesiones hasta altas horas de la madrugada. Los “hermanos cofrades” y costaleros pasean en silencio durante la noche y madrugada, rompiendo ese silencio con sonidos de corneta y saetas. La popular “Madrugá” permite ver a más de 11000 cofrades “Nazarenos”, durante más de 12 horas procesionando sus imágenes por la ciudad.
  • Castilla y León, siendo la Comunidad Autónoma española con mayor número de celebraciones de Semana Santa declaradas de Fiesta de Interés Turístico Nacional e Internacional. Ávila, León, Medina del Campo, Medina de Rioseco, Palencia, Salamanca, Valladolid o Zamora son buenos ejemplos de ello. Aquí las cofradías, pasos e imágenes y cofrades procesionan por las calles de las ciudades como muestra de su devoción y para disfrute de autóctonos y turistas.
  • En Castilla La Mancha, en el centro de España, la Semana Santa de Toledo, también es una Fiesta considerada de Interés Turístico Internacional, y se compone de Vía Crucis por la ciudad, en los que cofradías y hermandades, desfilan con sus imágenes por la maravillosa ciudad medieval.
  • En Aragón, el sonido de los instrumentos de percusión (tambor y bombo) rompe el silencio de las ciudades y pueblos. Un buen ejemplo es la “Rompida de la hora” en Calanda. En Zaragoza, las procesiones de los “hermanos cofrades” con sus imágenes, van acompañadas de sonoras marchas de tambores y bombos, que se dejan oír desde casi cualquier punto de la ciudad, al mismo tiempo que el olor a penitencia e incienso inunda cada esquina. La mejor muestra de esto la encontramos en el espacio San Cayetano 3, donde nada más cruzar sus puertas, estaremos inmersos en la cultura y tradición de la Semana Santa local.
  • En Galicia, la Semana Santa también tiene consideración de Fiesta de Interés Turístico y durante la Semana de Pasión los cofrades y sus pasos desfilan por las ciudades, a modo de tradición y penitencia. Como acto diferente a los anteriormente nombrados, podemos encontrar las Festas do Santísimo Cristo en Fisterra.

PL

Durante los días previos al Sábado Santo, las tiendas se llenan de dulces típicos en forma de huevo u otras figuras, para el disfrute de niños y adultos. El sábado Santo se realiza en las iglesias una bendición de una cesta de alimentos, que servirán para el desayuno del domingo de resurrección. En la cesta, cada familia tiene una representación los alimentos que representan aspectos fundamentales de la vida:

  • Huevos… como signo de renacimiento
  • Sal…. Simbolizando limpieza
  • Pan… Que representa el cuerpo de Cristo
  • Embutido (salchicha, jamón al horno) … Como símbolo de abundancia, salud y fertilidad
  • Un poco de pastel… Como metáfora de habilidad y perfeccionismo
  • Rábano picante… Que da fuerza física para la vida
  • La figura de un cordero (de azúcar, pan, o porcelana) … Que es el símbolo de la victoria de la vida

Estos productos bendecidos se presentan en la mesa para el desayuno, y cada persona presente, tiene que comer al menos una pequeña porción de cada uno de ellos. Por supuesto, la mesa está dominada por huevos, en todas las presentaciones posibles: rellenos, en varias ensaladas y agregados a la sopa tradicional de Pascua: “Żurek”, a la que, además de los huevos, se le agrega salchicha blanca. Una bonita tradición polaca es la de las pisanki o “huevos de Pascua”: huevos duros, o solo las cáscaras de los huevos, que se tiñen y pintan de varias maneras.

Por último, tenemos una curiosa y divertida tradición para el Lunes de Pascua:
Śmigus-Dyngus, o Lany Poniedzialek (Lunes Mojado) – consiste en ir por la calle vertiendo agua a la gente, generalmente entre niños y jóvenes, aunque nadie está exento de llevarse un más que refrescante “chapuzón”. Esta tradición tiene sus raíces en las costumbres paganas y está destinada entre otras cosas para purificarse de los “poderes” malvados. También era una manera en la que antiguamente los chicos jóvenes, hacían saber a una chica, que le gustaba o estaba interesado en ella. Aunque de una manera demasiado refrescante, servía para llamar la atención de la chica en la que se estaba interesado.

BONUS TRACK

¿Tienes apetito de dulces típicos de Semana Santa? Chucherías de la  palma, monas de pascua, huevos de pascua… Entonces, seguro que te interesa conocer lo que son las TORRIJAS. El dulce por excelencia de la Semana Santa española. ¿Quieres saber más? Haz click aquí.

Co jest Torrija

Wielki Tydzień to pora roku, w której męka, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa
Chrystusa są wspominane w religii chrześcijańskiej. To tydzień, który w zależności od roku można obchodzić od 22 marca do 25 kwietnia. Dokładną datę ustala się na
podstawie kalendarza księżycowego, który kończy się w niedzielę następującą po pierwszej pełni księżyca po rozpoczęciu wiosny, a zwana jest ona niedzielą
wielkanocną. W Hiszpanii, zwłaszcza w niektórych regionach kraju, są to bardzo znaczące daty w kalendarzu z silnym elementem kulturowym, historycznym i tradycyjnym. W Polsce są to również daty o dużym znaczeniu i tradycji, w których rodziny korzystają z okazji, aby zebrać się przy stole, szczególnie przy wyjątkowym śniadaniu. A więc … Jak obchodzimy te dni w Hiszpanii i Polsce?

Wielkanoc: ES i PL

ES

Niedziela Palmowa to dzień, w którym przedstawia się przybycie Jezusa do Jerozolimy i powitanie jakie zorganizował mu tłum wiwatując gałązkami oliwnymi. Obecnie już w tym dniu rozpoczynają się różne wydarzenia na ulicach. Dzieci otrzymują specjalną palemkę w kolorze słomy, która jest wypełniona słodyczami. Przechadzają się uliczkami, chwalą się, jedzą i częstują smakołykami.

Następnie przez cały tydzień w różnych miastach w Hiszpanii odbywają się tak zwane procesje. Dla przykładu podamy kilka miejsc i krótki opis najbardziej charakterystycznych eventów, które towarzyszą temu wydarzeniu:

  • Andaluzja ze swoimi pokutnikami, rzeźbami i procesjami do wczesnych godzin porannych. „Członkowie bractwa” i costaleros chodzą w ciszy w nocy i wczesnym rankiem, przerywając tę ciszę jedynie dźwiękami trąbek i saetas (rodzaj muzyki flamenco). To popularne wydarzenie (zwane „Madrugá”), pozwala zobaczyć ponad 11 000 braci „Nazarenosów”, którzy przez ponad 12 godzin przemierzają miasto ze swoimi rzeźbami.
  • Castilla y León jest regionem uznanym za ten z największą liczbą obchodów Wielkiego Tygodnia w Hiszpanii, które są rozpoznawane w kraju i zagranicą jako te o wielkim znaczeniu kulturalnym i turystycznym. Ávila, León, Medina del Campo, Medina de Rioseco, Palencia, Salamanca, Valladolid czy Zamora są tego dobrymi przykładami. Tutaj bractwa i członkowie bractw, którzy dźwigają religijne rzeźby, spacerują ulicami miast jako znak ich oddania sprawie oraz ku radości mieszkańców i turystów.
  • W Castilla-La Mancha, w środkowej Hiszpanii, Wielki Tydzień w Toledo także jest festiwalem uważanym za międzynarodowe wydarzenie turystyczne i składa się z Via Crucis (drogi krzyżowej), podczas której bractwa paradują ze swoimi religijnymi rzeźbami przez wspaniałe, średniowieczne miasto.
  • W Aragonii dźwięk instrumentów perkusyjnych (tambor i bombo – charakterystyczne instrumenty) przerywa ciszę miast i miasteczek. Dobrym przykładem jest „Rompida de la hora” w Calandzie. W Saragossie pochodom bractw wraz z ich religijnymi rzeźbamitowarzyszą dźwięczne marsze bębnów, które można usłyszeć z niemal każdego miejsca w mieście, a towarzyszy temu woń kadzidła zalewająca każdy róg przestrzeni miejskiej. Wszystko to możecie poczuć w San Cayetano 3, gdzie po przekroczeniu drzwi zanurzymy się w kulturze i tradycji lokalnego Wielkiego Tygodnia.
  • W Galicji Wielki Tydzień jest również uważany za festiwal o znaczeniu turystycznym, a podczas Tygodnia Pasyjnego bractwa i ich pochody przechadzają się po miastach jako tradycja i odbycie pokuty. To wydarzenie nieco różni się od wcześniej wspomnianych dlatego warto zerknąć na Festas do Santísimo Cristo, które odbywa się w Fisterra.

PL

W dni poprzedzające Wielką Sobotę sklepy wypełnione są typowymi słodyczami w kształcie jajek lub innych figurek, ku uciesze dzieci i dorosłych. W Wielką Sobotę w kościołach błogosławiony jest kosz z jedzeniem, który będzie podawany na śniadanie w Niedzielę Wielkanocną. W koszyku każda rodzina ma najważniejsze jedzenie, które reprezentuje podstawowe aspekty życia:

  • Jajka… jako znak odrodzenia
    Sól…. Symbolizujące czystość
  • Chleb… Reprezentujący ciało Chrystusa
  • Kiełbasa (kiełbasa, szynka pieczona) … jako symbol dostatku, zdrowia i płodności
  • Trochę ciasta … Jako metafora umiejętności i perfekcjonizmu
  • Chrzan… który daje siłę fizyczną na całe życie
  • Postać baranka (zrobiona z cukru, chleba lub porcelany)… która jest symbolem zwycięstwa życia

Te błogosławione produkty są prezentowane na stole śniadaniowym i każda obecna osoba musi zjeść przynajmniej małą porcję każdego z nich. Oczywiście na stole dominują jajka, we wszystkich możliwych prezentacjach: nadziewane, w różnych sałatkach i dodawane do tradycyjnej wielkanocnej zupy: „Żurek”, do której oprócz jajek dodaje się białą kiełbasę. Miłą polską tradycją są kolorowe jajka, czyli „pisanki”: jajka na twardo lub po prostu skorupki jaj, które są barwione i malowane na różne sposoby.

Na koniec warto wspomnieć ciekawą i zabawną tradycję, która odbywa się zawsze w Poniedziałek Wielkanocny:

Śmigus-Dyngus, czyli Lany Poniedzialek (Wet Monday) – polega na wychodzeniu na
ulice i polewaniu ludzi wodą. Na ogół dzieci i młodzież bawią się i ścigają z baniakami wypełnionymi wodą cały dzień, ale nikt nie jest zwolniony od wzięcia tej orzeźwiającej „kąpieli” – także dorośli i seniorzy. Zdarza się również, że starsze osoby zamiast kąpieli w lodowatej wodzie psikają się nawzajem perfumami i tak okazują sobie świętowanie tego dnia. Tradycja owa ma swoje korzenie w zwyczajach pogańskich i ma na celu między innymi oczyszczenie się ze złych „mocy”. W dawnych czasach był to też sposób, w jaki młodzi chłopcy dawali do zrozumienia dziewczynie, że się nią interesują

BONUS TRACK

Masz apetyt na typowe wielkanocne słodycze? Baranki cukrowe, babki wielkanocne… W takim razie na pewno chcesz wiedzieć, czym są TORRIJAS. Kwintesencja słodyczy hiszpańskiego Wielkiego Tygodnia! Zainteresowany? Kliknij tutaj.

Co jest Torrija